(Nie)bezpieczeństwo...

Zaczęty przez Karol Staryszak, Lipiec 09, 2025, 11:17

Poprzedni wątek - Następny wątek

Andrzej Czop

Cytat: VARIOM w Lipiec 10, 2025, 11:34

Właśnie Karol pokazałeś To typowe Polskie Piekło - nie znając osoby - wystawiłeś mu laurkę oceniając tylko po jednej wypowiedzi .

Krótka i aż tyle.

Ale absolutnie nie miam żadnych pretensji ani uwag do Karola, rozmawialiśmy - co prawda po moim pierwszym wpisie, szkoda że nie przed. Zareagowałem, bo wydawała mi się jednostronna ta ocena sytuacji, analizowałem wcześniejsze zdarzenia Żółwia i jestem przekonany, że nie jest prawdą, że Żółw był zawsze jedyny winny. Popełniłem błąd, bo nie zwróciłem uwagi na wiatr. Wszczołem "gównoburzę" więc należało mi się :)

Dalej uważam, że aby był z tego "materiał dydaktyczny" to dyskusja jest potrzebna, bo np. dla mnie komentarz do filmu był trochę lakoniczny i jednostronny, a co innego w pierwszym momencie widziałem w logach, więc jako "fejsbukowy raptus" zareagowałem i Karol słusznie ocenił tę reakcję :)

Zdarzyło się bez konsekwencji i trzeba wyciągnąć z tego lekcję. A dla takich leszczy jak ja - sam film i komentarz to było trochę mało, i sądzę że takich jak ja jest więcej i trzeba ich uświadamiać.

Karol Staryszak

Zbyszek (VARIOM),

przecież mnie znasz, czy naprawdę sądzisz, że bez zastanowienia "zmieszał bym kogoś z błotem"?

1. Znam Andrzeja, może nie jakoś dobrze ale znam i wiem kim jest.
2. Nie oceniałem go po jednym wpisie ale wielu innych. Wybacz Andrzej szczerość ale uważam, że za mocno teoretyzujesz jak na moje standardy - mogę się oczywiście mylić. To bardzo subiektywne. Tak samo ktoś moze zarzucić mi niewiedzę czy dyletanctwo - nie mam z tym problemu. Teraz przykład: Teoretycznie może to dobry pomysł, o tym że informujemy się że ktoś zacieśnia czy zmienia trjektorię ale w praktyce to często nie wiadomo który szybowiec jest który, czyli PES zgłosi że zmienia tor lotu ale EMI może nie wiedzieć że PES leci przed nim. Ktoś kiedyś powiedział, że komunizm teoretycznie też był dobry ale w praktyce się nie sprawdził. Bardzo łatwo wymyślać super rozwiązania siedząc w fotelu przed monitorem.
3. Tak jak Andrzej napisał, przed moją wypowiedzią zadzwoniłem do niego i rozmawiałem z nim o tym. Andrzej spytał czy ma wykasować to co napisał i powiedziałem, że nie bo mu na to odpowiem i że w sumie to może być cenne aby pokazać jak łatwo się pomylić.
4. Tak jak pisałem, ja dopiero oglądając logi w 3D pod różnymi kątami zobaczyłem mniej więcej jak ta sytuacja mogła wyglądać w rzeczywistości chociaż tam byłem w realu.
5. Specjalnie w tych filmach nie wypowiadam się na temat tego kto zawinił bo nie to było moim celem, szczerze to miałem nadzieję, że Żółw napisze co więcej o źródle problemu (root cause - jak to mówią przy badaniu wypadków) szkoda, że nie napisał ale może sam nie wie dlaczego to sie stało, albo wie a nie chce napisać z jakiś innych powodów...
6. Moim celem było wyciągnięcie wniosków jakich sytuacji unikać, rozpoczęcie dyskusji gdzie wszyscy dzielą się swoimi doświadczeniami i przemyśleniami. Tutaj akurat potraktowałem wypowiedź Andrzeja jako szkodliwą bo (moim zdaniem) stawia mylne tezy i wręcz usprawiedliwia zachowanie które doprowadziło to tej prawie katastrofy.

Ponieważ, wszyscy uczestnicy/świadkowie się wypowiedzieli pozwolę sobie napisać co ja o tym sądzę ale zaznaczam, że mogę się mylić.

Przyczyną zaistniałej sytuacji było doprowadzenie przez EMI do utraty z pola widzenia szybowców przed soba nie zachowując przy tym odpowiedniej separacji. Niezaleznie czy prędkości postępowe, kątowe i inne były róźne.
O co tutaj chodzi? Otóż w kominie termicznym jak krąży kilka szybowców nie jesteśmy w stanie widzieć wszystkich. Nasze pole widzenia jest ograniczone bo zasłania je wiele przeszkód/czynnkiów takich jak: kadłub szybowca, kapelusik, zakres ruchów głowy, przyrządy, zagłówek itd. Nie widzimy szybowców pod nami, i wiekszości konfiguracji z tyłu (z tyłu wyżej, z tyłu niżej, z tyłu z boku). Dodatkowo jak jesteśmy skupieni na czymś co się dzieje z przodu to trudniej, lub nawet się nie da obserwować innych szybowców. Cała, podkreślam CAŁA odpowiedzialność spoczywa na szybowcu z tyłu. To samo tyczy wyprzedzania dołem/górą - szczególnie niebezpiecznego bo w pewnym momencie dwa szybowce przestają się widzieć nawzajem.

Czyli, jeżeli jesteśmy z tyłu, MUSIMY zapewnić taką trajektorię lotu że, jeśli szybowiec przed nami wykona jakikolwiek manewr (no może z wyjątkiem akrobacji) będziemy w stanie go ominąć lub nasze trajektorie nie przetną się. Jeśli wyprzedzamy kogoś dołem to musimy się upewnić że jest na tyle dużo różnicy wysokości że nawet jak ktoś wybierze w kominie to się z nami nie zderzy.

Oczywiście, jesli chodzi o unikanie kolizji, czy sytuacji kolizyjnych to ja też powininem się bardziej rozglądać, dokładnie to co napisał Sebastian.

Bardzo szczegółowo opisał to wszystko Sebastioan w swoich zasadach.
Jeśli czegoś nie mogę naprawić, to znaczy że nie jest to zepsute... - Alf.

Janusz Kwiek

Na lataniu szybowcowym znam się mało (dopiero co stuknęło 200 godzin) ale z racji zawodu w bezpieczeństwie siedzę od dekad.
Strasznie jest czytać to poniżej bo to znaczy że będzie ginąć więcej ludzi nic by mogło.
Na wstępnie powiem że chętnie poświęcę czas aby pomóc, wiem że od samego pisania nic się nie wydarzy. Nie wiem jednak czy i jak mógłbym pomóc, jeśli ktoś w tym siedzi, proszę do mnie napisać.

W zależności od modeli jest kilka elementów dobrego systemu, bezpieczeństwa.
1. "Kultura"
2. Procedury/przepisy
3. System kontroli
4. System wsparcia.


Ktoś powiedział że "Kultura" zjada procesy na śniadanie i coś w tym jest dlatego jest to kluczowy element i właśnie nad zachowaniami dzisiaj pracuje się najwięcej w najbardziej zaawansowanych organizacjach.

Potrzebne są oczywiście procedury ale to najłatwiej zrobić.
System kontroli i system wsparcia czyli kary i nagrody oraz edukacja.

W szybownictwie widziałem bardzo dobry przykład będąc w Australii obserwując zawody. Po pierwsze był dedykowany inspektor bezpieczeństwa.
Każde spotkanie zaczynało się od tematów bezpieczeństwa, na pierwszym bardziej ogólne (na przykład jak ktoś dla wygody wyląduje za blisko nie zostawiając miejsca to dostanie najgorsze miejsce na gridzie na drugi dzień, jeśli powtórka to nawet wykluczenie). Na kolejnych odprawach były zawsze analizy zbliżeń. Limitem była sfera o promieniu 60 metrów. Każdy przypadek był omawiany na odprawie.
Jest to doskonały przykład podobny do tych które znam z doświadczenia zawodowego. Jeśli mówimy że życie innych jest najważniejsze to minimum zaczynajmy od bezpieczeństwa każde spotkanie przed potencjalnie niebezpiecznymi czynnościami.
Niezależny człowiek który jest (oraz czuję się) odpowiedzialny za bezpieczeństwo jest konieczny, zwłaszcza jeśli coś chcemy zmieniać w kulturze.
Jednym z podejść do zmiany własnego myślenia jest wyobrażenie sobie ze szczegółami (jakie konkretnie słowa) co konkretnie bym powiedział Dzieciom, Żonie czy Mężowi kogoś kogo znałem po tym jak z mojej (albo czyjejś) winy ktoś zginął albo został okaleczony.

Oczywiście jest tutaj statystyka i na jednych działa taka rzecz, na innych kara, na jeszcze innych coś innego. Dlatego zmiana kultury jest wymagająca ale możliwa. Najlepszy przykład jaki znam to zmiana podejścia do bezpieczeństwa w formule F1 gdzie kiedyś ginęło bardzo dużo kierowców i ludzi z obsługi i zmieniło się to dramatycznie.

Bezpiecznych lotów.
Janusz Kwiek




Cytat: mateusz.zakrzewski w Lipiec 09, 2025, 22:44
Szanowni Koledzy,

Mieliśmy jako komisja szybowcowa taki pomysł, aby stopniowo wdrażać system bezpieczeństwa którego jednym z elementów będzie karanie niebezpiecznie latających zawodników tak, żeby to się zwyczajnie nie opłacało.
Poświęciłem sporo pracy na stworzenie aplikacji która pozwala w stosunkowo obiektywny sposób ocenić nasze występy (w załączniku screen z zaraportowanym przez nią zdarzeniem EMI vs PES) - plan był taki że miał to być pierwszy krok.
Wprowadziliśmy w regulaminach funkcję Inspektora Bezpieczeństwa, który przez pierwsze sezony istnienia tej funkcji miał się ograniczać do monitorowa i uświadamiania zawodników... a docelowo, po nabraniu wprawy i doświadczenia jak całość działa - nakładania na nich kar.

NIESTETY WSZYSTKIE ZAWODY ROZEGRANE W TYM SEZONIE ZOSTAŁY ROZEGRANE NIEZGODNIE Z OBOWIĄZUJĄCYM REGULAMINEM.

Na żadnej imprezie Inspektor Bezpieczeństwa nie realizował swoich obowiązków. Często był kompletnie fikcyjny (np. Graczyk w Lesznie).
Regulamin przewiduje, że w ciągu 7 dni od zakończenia zawodów komisja szybowcowa otrzyma raporty bezpieczeństwa dla każdej rozegranej konkurencji... zgadnijcie ile ich dostaliśmy? :p. (....)



Zdzisław Bednarczuk

#18
Szanowni Koledzy-Komisjo szybowcowa
chciałbym poinformować, że nie wezmę udziału w najbliższych zawodach szybowcowych, jeżeli na liście startowej znajdzie się pilot Przemek Bartczak-Żółw, którego styl latania oceniam jako poważnie zagrażający bezpieczeństwu innych uczestników.
Zawody szybowcowe to nie tylko sportowa rywalizacja, ale przede wszystkim wspólna odpowiedzialność za bezpieczeństwo w powietrzu. Uczestnictwo w konkurencji, w której bierze udział osoba regularnie ignorująca zasady separacji i wykazująca lekkomyślność w locie, jest dla mnie nie do przyjęcia.
Mam nadzieję, że moja decyzja zostanie zrozumiana nie jako wyraz niechęci osobistej, lecz jako troska o standardy bezpieczeństwa, które – jak wierzę – wszyscy podzielamy.
Z lotniczym pozdrowieniem Zdzisław Bednarczuk

Tak -to Ja miałem na tyle cywilnej odwagi, że taką wiadomość wysłałem co niektórym i Żółwiowi z prośbą o telefon.
Oczywiście oddzwonił i powiedziałem głośno co o tym myślę. Nie kryłem się, nie gadałem po próżnicy.
Dużo mnie to kosztowało nerwów. Najpierw z dwunastką pilotów biorących udział w zawodach MP kl 15 przeprowadziłem długie rozmowy o opinie w sprawie bezpieczeństwa w lataniu z Żółwiem -wszyscy zadeklarowali niechęć do latania z Żółwiem.
Zapewniałem, że jest to informacja bezimienna, bo z góry zakładałem, że na odprawie nikt mnie nie poprze. Przykładem niech będzie przytoczona przez Śmielka- Stalowa Wola gdzie w rozmowie ze mną wszyscy się deklarowali, a w rzeczywistości wszyscy mówili tylko półgłosami. Jacek Dankowski wtedy tylko przedłużył agonię Żółwia, a nam przysporzył kilkuletniej traumy.
Byłem na zawodach w których Żółwiu zderzał się z innymi-widziałem spadające szybowce, przekazywałem informacje o ich położeniu, jednak w obu przypadkach nie widziałem spadochronów z pilotami rozbitych szybowców. No i to nasze wielkie chłopisko-Żółw na spadochronie i spadające szczątki jego szybowca.Trauma na lata.  Pewno wtedy powinienem był przestać latać, a Żółw na pewno. Było takie ciche przyzwolenie na Jego dalsze latanie ....
Dzisiaj nie mam wątpliwość- co powiedziałem Żółwiowi, że gdzie On będzie latał- tam mnie nie będzie-koniec kropka.
Fajnie, że nareszcie WSZYSCY się obudzili.
Wiem, że jak już zmusiłem Żółwia do rezygnacji z zawodów, to bezwzględnie będę dbał o bezpieczeństwo innych.

Ja bądź inny pilot na odprawach :
- będę naciskał pozostawanie w locie na jednej częstotliwosci bezpieczeństwa, aby w razie niebezpieczeństwa sie ostrzec
-  będę zmuszał organizatorów do piętnowania-karania zawodników niebezpiecznie latających,
- będę przytaczał i omawiał swoje niebezpieczne sytuacje, których byłem współwinny,
- będę zmuszał innych do zgłaszania niebezpiecznych sytuacji w powietrzu z podaniem danych pilota
- będę wywoływał na środek na odprawach winnych do pokalania się przed wszystkimi i opisania niebezpiecznego zachowania,
- będę wszystko robił, aby naszą młodzież lotniczą wyszkolić na bezpiecznych pilotów-zawodników, aby NIKT na świecie nie powiedział jak MY Polacy niebezpiecznie latamy,

Tyle wypadków, zderzeń w powietrzu, śmierci kolegów pilotów- DOŚĆ tego!
Dzisiaj możecie mnie oceniać, krytykować jeśli nie mam racji, albo po prostu  postawcie piwo na zawodach  i przyłączcie się.
Karol wielki szacun, że w taki piękny sposób wcieliłeś się w role  prowadzącego TĄ dyskusję.
Kierownikowi sportowemu i sędziemu na ostatnich zawodach w Częstochowie, którzy na moje uwagi co do bezpieczeństwa na ostatnich zawodach nie zareagowali w sposób właściwy- należy się czerwona kartka.
Ten email i kolegów powinny trafić do Żółwia-jestem ZA, a nie tak jak w sądzie kapturowym bez winnego- my sobie szu szu sza, a winny jest nieświadomy naszego stanowiska.

bardzo zestresowany
Zdzichu

Andrzej Czop

To jeszcze dorzucę kamyczek do ogródka. Było to w 2022 r. WGC Szeged i ta konkurencja:
https://www.soaringspot.com/en_gb/37th-fai-world-gliding-championships-2022-szeged-2022/results/18m/task-11-on-2022-08-05/daily

Zdzisław dostał karę za niebezpieczne manewry, bo członek komisji bezpieczeństwa, jeden z pilotów doniósł do dyrektora zawodów, że Zdzisław lata niebezpiecznie. Zdzicha chcieli zdyskwalifikować, pokazałem dyrektorowi zawodów, jak donosiciel lata niebezpiecznie - w statystykach zbliżeń miał pierwsze miejsce, a potem był długo, długo nikt. Skończyło się na karze 100pkt., a jednym z argumentów, jakich użył dyrektor było to, że w środowisku pilotów startujących w WGC istnieje opinia, że Polacy latają niebezpiecznie i trzeba to ukrócić.
Nadciągają kolejne zawody WGC. Ciekawy jestem, czy tym razem zostanie ten sam pilot członkiem komisji bezpieczeństwa.

Jeszcze raz powtórzę - wyeliminowanie Żółwia nie rozwiąże problemu. Problem bierze się stąd, że poziom jakości krążenia i obserwacji wśród pilotów jest bardzo różny, poziom empati i antypatii również. Że nie ma przepisów albo te przepisy są sprzeczne ze sobą, albo opacznie interpretowane. A często prowokujący niebezpieczne zdarzenia latają tak, że nie są tego świadomi i jeszcze się upierają, że problem leży gdzieś indziej - tak jak ten członek komisji bezpieczeństwa na WGC

BTW. Z Żółwiem nie jestem przyjacielem ani kolegą - wywalił mnie ze znajomych swego czasu  ;)

Zdzisław Bednarczuk

Tak jak Andrzej napisał-jeste

Zdzisław Bednarczuk


stratus

W ostatnich kilkudziesięciu latach wielokrotnie podejmowaliśmy próby aby nasze zawody były rywalizacją indywidualnych pilotów. Jak widać z ostatnich doświadczeń nic z tego nie wyszło. Latają pary naszych reprezentantów do których "podłączają się" inni piloci licząc na dobry wynik. To zjawisko najczęściej występuje w klasie klub gdzie te peletony są najliczniejsze. Także w klasach klapowych latamy w grupach (choć mniejszych) co mogliśmy obserwować niedawno w Częstochowie czy Prievidzy.
Te grupy zajmują czołowe miejsca w zawodach, a inni widząc że to przynosi efekty powiększają liczebność peletonów. Stąd "tłok" w kominach i dolatywanie innych z boku do tych kominów powoduje że trzeba wzmóc czujność oraz obserwację na zewnątrz kabiny.
Niebezpieczne zbliżenia, zderzenia i wypadki zdarzały się i będą się co jakiś czas zdarzały. Mnie to wszystko już spotykało na wielu zawodach i nie jestem tu bez winy. Dziękuję za wszelkie uwagi, pracuję nadal nad sobą aby unikać zacieśniania w kominach i obecnie staram się latać więcej samodzielnie nie przeszkadzając innym.
Czy to jest tylko problem Żółwia i nas wszystkich czy też obecny styl latania peletonowego powoduje zbliżenia?
Jaki rodzaj prewencji powinno się zastosować aby nie dopuścić do kolejnego takiego niebezpiecznego zbliżenia jak Żółwia i Karola oraz na przyszłość między nami?
Moim zdaniem piloci którzy wielokrotnie mieli niebezpieczne zbliżenia oraz z małym doświadczeniem nie powinni startować w zawodach, a zwłaszcza już w tych rangi SMP gdzie amok i stres jest znacznie większy. Pięknie i obrazowo opisał to Karol.
Dziękuję Ci Karolu za wszystko co dla nas robisz (jako zawodnik) dla poprawy bezpieczeństwa w zawodach. Masz rację, całkowicie zgadzam się z Tobą i dobrze że to robisz... i nie ustawaj.

marek.sawczuk

W karaniu na zawodach chyba nie powinno chodzić o statystyki, tylko o konkretne sytuacje, którą ktoś zgłasza. W szczególności karanie nie powinno być oparte o statystyki z takiego czy innego programu do analizy zbliżeń.
Co do WGC, zakładam, że przedstawiasz dość jednostronny punkt widzenia i pisząc, że Zdzichu dostał karę dlatego, że Polacy latają niebezpiecznie robisz demagogię i idiotów z sędziów na tych zawodach - zdecydowanie nie pomagasz.

Moim zdaniem oczywiście powinny być kary na zawodach za niebezpieczne latanie, wręczane przez sędziego tak jak czerwone kartki i żółte kartki na boisku. Co więcej, za głupie dyskusje na boisku można dostać drugą kartkę :)

Piloci/zawodnicy nie muszą i nie powinni rozstrzygać takich sytuacji między sobą - od tego powinien być sędzia.

Warto zaryzykować, że czasami ktoś dostanie niesprawiedliwie punkty karne, jeżeli to w ogólnym rozrachunku może zmniejszyć ilość katastrof.


Cytat: Andrzej Czop w Lipiec 13, 2025, 12:39
To jeszcze dorzucę kamyczek do ogródka. Było to w 2022 r. WGC Szeged i ta konkurencja:
https://www.soaringspot.com/en_gb/37th-fai-world-gliding-championships-2022-szeged-2022/results/18m/task-11-on-2022-08-05/daily

Zdzisław dostał karę za niebezpieczne manewry, bo członek komisji bezpieczeństwa, jeden z pilotów doniósł do dyrektora zawodów, że Zdzisław lata niebezpiecznie. Zdzicha chcieli zdyskwalifikować, pokazałem dyrektorowi zawodów, jak donosiciel lata niebezpiecznie - w statystykach zbliżeń miał pierwsze miejsce, a potem był długo, długo nikt. Skończyło się na karze 100pkt., a jednym z argumentów, jakich użył dyrektor było to, że w środowisku pilotów startujących w WGC istnieje opinia, że Polacy latają niebezpiecznie i trzeba to ukrócić.
Nadciągają kolejne zawody WGC. Ciekawy jestem, czy tym razem zostanie ten sam pilot członkiem komisji bezpieczeństwa.

Jeszcze raz powtórzę - wyeliminowanie Żółwia nie rozwiąże problemu. Problem bierze się stąd, że poziom jakości krążenia i obserwacji wśród pilotów jest bardzo różny, poziom empati i antypatii również. Że nie ma przepisów albo te przepisy są sprzeczne ze sobą, albo opacznie interpretowane. A często prowokujący niebezpieczne zdarzenia latają tak, że nie są tego świadomi i jeszcze się upierają, że problem leży gdzieś indziej - tak jak ten członek komisji bezpieczeństwa na WGC

BTW. Z Żółwiem nie jestem przyjacielem ani kolegą - wywalił mnie ze znajomych swego czasu  ;)

Andrzej Czop

Cytat: marek.sawczuk w Lipiec 13, 2025, 17:45
W karaniu na zawodach chyba nie powinno chodzić o statystyki, tylko o konkretne sytuacje, którą ktoś zgłasza. W szczególności karanie nie powinno być oparte o statystyki z takiego czy innego programu do analizy zbliżeń.
Co do WGC, zakładam, że przedstawiasz dość jednostronny punkt widzenia i pisząc, że Zdzichu dostał karę dlatego, że Polacy latają niebezpiecznie robisz demagogię i idiotów z sędziów na tych zawodach - zdecydowanie nie pomagasz.


Marek zdecydowanie zgoda, że nie chodzi o statystyki, a konkretne zachowania. Ten pilot o którym wspomniałem ciągle lata bardzo blisko innych i do tego w ich "szarych strefach" - tylko w pierwszym dniu zawodów miał takich sytuacji kilkanaście. I tak co konkurencja - pod koniec zawodów doszedł do ilości blisko 100 i to po wyeliminowaniu partnera. Szkoda, że nie zachowałem korespondencji z tym dyrektorem - WchatsApp coś zmienił i znikło. Podobnie wypowiadał się też sędzia zawodów o naszych w WGC Hosin, więc sądzę że wielu w ten sposób myśli i raczej nie wzięło się to z niczego. Co do statystyk - narzędzie o którym wspominał Mateusz flaguje wstępnie incydenty i potem można je weryfikować - to nie jest automat.

A w ogóle to jest bardzo prosta metoda na rozbicie peletonów - bonus np. 30s dla pierwszego, który "wykryje" komin. Wielkość bonusu może zależeć od ilości tych. którzy skorzystają z komina, od jego siły / naboru wysokości i od typu pogody ( np. na bezchmurnej bonus większy)  - im bardziej wartościowy komin, tym więcej skorzysta odkrywca. Wartość tego bonusu powinna być proporcjonalna do "zysku" tych którzy skorzystali z tego komina. Myślę że bardzo szybko skończyłoby się latanie w peletonach, jeżeli okazałoby się, że nie ma zysku z takiego latania / nie da się w ten sposób wygrać :)

Karol Staryszak

https://forum.szybowce.com/bezpieczenstwo-lotnicze/zderzenie-w-prievidzy/

Przeczytałem to i puściłem symulacje w 3D...

https://youtu.be/HnZDnafvWSA


dodatkowo ciekawa prezentacja w załączniku. Nie tylko u nas jest problem.
Jeśli czegoś nie mogę naprawić, to znaczy że nie jest to zepsute... - Alf.

Andrzej Czop

W jednym i w  drugim przypadku zaczęło się od nieprawidłowego wejścia do komina - nie po orbicie, tylko przez środek komina, wyprzedzenie po wewnętrznej pilota "przed" wskutek czego wyprzedzający traci z oczu wyprzedzanego (bo jest w jego szarej strefie czyli pod d...) i wystarczy że wyprzedzany zagapi się, lub nie popatrzy do wewnątrz komina i zderzenie bankowe.

Ten drugi przypadek trudno dokładniej ocenić, bo fix P2 co 4s, a fix A co 2s, ale P2 powinien widzieć A pod kątem 90st w prawo (do środka komina) 3s przed zderzeniem (wcześniej nie był widzialny bo był z tyłu), a pod kątem 45 st. na 1s przed zderzeniem. Nie było czasu na reakcję.

W pierwszym przypadku na reakcję było ok.  4...5s,  EMI był w polu widzenia PES pod kątem ok. 80 st w prawo na 6s przed zbliżeniem, na 3s. przed zbliżeniem widać oddanie drążka (rozpędzani) PES, EMI był wówczas ok 60 st. w prawo w odległości 130m, 2s przed zbliżeniem był w odległości 90m pod kątem ok. 45st. z prawej.

Niezależnie od przyczyn oba przypadki dość obrazowo przedstawiają konsekwencje przerwania obserwacji na 2...3s jeżeli ktoś zaskoczy kolizyjnym kursem nadlatując z tyłu. A myślę, że oderwanie wzroku od obserwacji na taki czas w celu sprawdzenia np wskazań wario albo flarm to raczej powszechne zjawisko.