Modyfikacja konkurencji AAT aby punktować kilometry.

Zaczęty przez Karol Staryszak, Listopad 16, 2025, 11:50

Poprzedni wątek - Następny wątek

Karol Staryszak

I takie coś napisałem:

Droga Komisjo,

po ostatnich SMPO miałem parę przemyśleń dotyczących rozgrywania konkurencji i po wielu dyskusjach wśród najlepszych pilotów na polu campingowym urodziła się idea modyfikacji konkurencji AAT.

Wstęp: Najbardziej frustrującą niedogodnością oraz aspektem związanym z bezpieczeństwem jest dla mnie moment rozgrywki taktycznej przed odejściem na trasę już po otwarciu startu lotnego. W większości przypadków, gdy pogoda ewidentnie się nie pogarsza piloci nie są skłonni odchodzić wcześnie na trasę z paru różnych powodów. Efektem jest wożenie się bez celu w strefie odejściowej lub kontrolowanie kto i kiedy odchodzi przez czasami nawet 2h. Efekt cylindra odejściowego i tego że nie wiadomo kto kiedy odchodzi jest trochę niwelowany. Najbardziej motywującym do tego typu zachowania jest chęć ,,wypuszczenia" innych i polecenia po znaczonych noszeniach. Kiedys gdy nie było Flarmow można było uciec bedac z przodu, w dzisiejszych czasach gdy wszyscy widza wszystkich na dystansie 50km jest to bardzo trudne. Efekt jest taki, że szybowce się grupują i nie dość że jest to niesportowe to robi się coraz bardziej niebezpieczne. Niestety efektem ubocznym Flarmów jest to, że grupując szybowce zwiększamy ryzyko kolizji.

Wprowadzenie cylindra odejściowego łączonego z konkurencją obszarową AAT pokazało, że jeśli zwiększymy ilość możliwych rozwiązań taktycznych, które mają niewiadomy efekt punktowy to rozrzucamy szybowce w przestrzeni zmniejszając tym samym grupowanie się szybowców i ograniczając ryzyko kolizji. W prostych słowach: Piloci będą dążyć do rozwiązań, które dają im jak najlepszy wynik. Ponieważ w standardowych warunkach nie wiadomo co się najbardziej opłaca przy odejściu z cylindra (z jego początku, środka czy końca) piloci wybierają różne opcje albo raczej mają opcję wybrania innych rozwiązań bez stawiania się na stratnej pozycji. To bardzo ułatwia indywidualistom latanie samodzielne.
AAT Premium – zamysłem modyfikacji standardowego AAT jest aby oprócz punktowania jedynie prędkości co motywuje do latania AAT po jak najkrótszym dystansie byłoby punktowanie również przelecianego dystansu. Czyli być może opłacalnym byłoby wcześniejsze odejście na trasę i nie kończenie jej w minimalnym wyznaczonym czasie ale wydłużenie jeśli warunki by się poprawiały na przykład. Frustrujące trochę teraz jest jak lądujesz na lotnisku a przez parę godzin są jeszcze super warunki. Zaletą tej modyfikacji jest jej prostota oraz to, że nie jest to zmiana całej koncepcji AAT, lecz nieznaczna modyfikacja systemu punktowego motywująca do dłuższego latania.

Wadą mogłoby być na początku niezrozumienie przez niektórych zawodników, co ta zmiana ma na celu i to, że nie ma jednego rozwiązania dającego najlepszy wynik, byłoby to zależne od wielu czynników, premiowałoby dobre przygotowanie meteorologiczne oraz taktyczne (w którym rejonie warto wydłużać trasę) teraz bardzo łatwo lecąc za innymi bez żadnej inicjatywy mieć zagwarantowany dobry wynik. Jeśli chcemy, aby piloci się rozwijali a nie biernie podążali za innymi bo to się im opłaca musimy ich motywować do podejmowania własnych decyzji i podejmowania sportowego ryzyka. Przy okazji, jeśli zwiększymy bezpieczeństwo przez odseparowanie szybowców od siebie to tylko się cieszyć. Prostotą jest również możliwość zostawienia dwóch konkurencji w regulaminie i jeśli AAT Premium się nie sprawdzi po prostu zaprzestania jej wykorzystywania.

Oczywiście nie wiadomo czy taka modyfikacja się sprawdzi, czy będzie uczciwa z perspektywy sportowej – to możemy sprawdzić tylko w realnych warunkach, Dobranie stosunku punktowania prędkości i kilometrów trzeba na początku zrobić trochę na wyczucie, wstępnie rozmawiałem o tym z Witkiem i ma już zarys koncepcji.

Na zakończenie, czy warto wprowadzać modyfikacje do regulaminu? Z jednej strony to bez sensu bo ludzie nie lubią zmian a z drugiej widać, że jest grupa pilotów doceniających i rozumiejących wysiłki mające na celu podniesienie poziomu bezpieczeństwa, więc moim zdaniem warto. Kolejnym faktem jest to, iż od momentu wprowadzenia cylindra nie mieliśmy żadnego zderzenia na zawodach gdzie wcześniej, co roku było przynajmniej jedno. Oczywiście to trochę demagogia, bo wprowadzonych zostało parę innych zmian równolegle ale jest to pewien argument, że warto coś robić.

Pozdrawiam,
Karol.   
Jeśli czegoś nie mogę naprawić, to znaczy że nie jest to zepsute... - Alf.

Bogdan Dorozko

Podoba mi się ten pomysł. Dużo korzyści, z którymi się zgadzam. Największe wyzwanie jakie widzę, to trudny do rozwiązania w powietrzu dylemat, czy warto polecieć dalej i zyskać dodatkowe km kosztem utraty prędkości.
Wiele z proponowanych zmian jest możliwa do osiągnięcia już dziś, bez zmian regulaminowych (jeśli się nie mylę). Jeśli chodzi o wyczekiwanie przed odejściem, to wystarczy skrócić czas otwarcia startu lotnego do np. 30 min. - będą oczywiście krytycy, że skupiamy szybowce, choć praktyka pokazuje co innego.
Co do zbyt krótkich konkurencji, to tutaj rola task settera, żeby odpowiednio ustalił minimalny czas konkurencji - prognozy są już naprawdę dobre.

Karol Staryszak

"Największe wyzwanie jakie widzę, to trudny do rozwiązania w powietrzu dylemat, czy warto polecieć dalej i zyskać dodatkowe km kosztem utraty prędkości."

Zgadza się i nikt tego nie będzie wiedział, tak samo czy odejść z początku cylindra czy z końca. Im więcej niewiadomych tym więcej różnych koncepcji różnych pilotów a więc rzadsze spotkania. Chodzi o to żeby cenić podstawowe zdolności szybownika: Umiejętność znajdowania noszeń, wykorzystywani połączeń, planowania trasy, "czytania pogody" itd. Jeśli będziesz to robił dobrze to będziesz miał dobry wynik. Chodzi o to żeby choć trochę promować wydłużanie trasy, prawdopodobnie nie będzie się to przeważnie opłacać ale może warto spróbować.

k.
Jeśli czegoś nie mogę naprawić, to znaczy że nie jest to zepsute... - Alf.

Bogdan Dorozko

Jakiś wzór trzeba będzie zaproponować. I powinien być jak najprostszy. Podobał mi się wzór liczenia punktów w Bitnerze. Osobny za km i v. Bez współczynnika dnia, zawodników, etc. Oznacza to, że wynik danego zawodnika, jest niezależny od wyników innych zawodników. Określona liczba pktów za km i v pow. jakieś wartości. Wtedy jesteś wstanie sobie określić czy warto lecieć dodatkowe 50 km, zakładając, że możesz stracić np 5 km/h.

Karol Staryszak

Co ciekawe w 2018 IGC pracowała nad takim pomysłem, w załączniku propozycja. Z jakiś powodów ona nie przeszła.

W załaczniku propozycja.

A tu mailowy kontekst o co chodziło IGC.

Dear all,

2018 the Bureau tried to implement the Distance AAT (DAAT) for the open class, but it didn't pass.
This proposal was not accepted at the time, but I think it's useful to share the Bureau discussion and the year 1 proposal with you, plus the proposal.
As inspiration for this subject.

In 2018, our focus was mainly on creating more difference between the classes by linking specific types of tasks to each one.
Examples were: team flying with two gliders, 18 m class only RT, one pilot per country, a combined 15 m/Standard HC, CRM in the double seater class, and so on.
We had seven classes, all with the same competition style — and we were not happy with that.

We started with a proposal for a Distance AAT in the Open Class. The normal AaT ith a minimum time of about two hours and a high cloud base, pilots often made only two or three thermals, and the results were very close. Safety was already mentioned then, but more as a side effect. Als o caused by the fact that Open Class often is launched as last class and the useable weather window is reduced.
Maybe now people are more open to the idea of a DAAT. And then for all classes.

One safety point to keep in mind is that pilots should not fly more than 6–7 hours on several days in a row.

If you are interested in the old discussion, the emails are attached — the thread starts at the bottom. The proposal is also  attached. DAATproposalv1

In this proposal, you can see some of the same points Karol mentioned, they are highlighted yellow. Even then, they were already recognized, but not seen as very important yet.

If this becomes a (revised) proposal coming from the safety working group then it has much mory body. Maybe it will pass now.
Jeśli czegoś nie mogę naprawić, to znaczy że nie jest to zepsute... - Alf.

marek.sawczuk

A może całkiem inna konkurencja:
1. szybowce rano są losowane w grupy po 10 (albo n)
2. ustalone czasy startu co 15 minut regatowe
3. punktacja w ramach grupy od 10 (albo n) do 1
4. konkurencja jak zwykły racing

Zalety:
- zero kombinowania na odejsciu
- zero wożenia - trzeba wygrać, żeby wygrać
- codziennie możesz ścigać się w innej grupie
- umawianie się na latanie w parach/grupach przestaje mieć sens

Wady:
- współczynniki da się zrobić przez wydłużanie trasy

Karol Staryszak

Może,

tylko raczej osobiście wolałbym ewolucję a nie rewolucję. Bardzo ciężko jest wprowadzić małe zmiany a co dopiero takie rewolucyjne...

AAT wyewoluowało z różnych prób dania pilotom możliwości decydowania gdzie latać. Teraz trochę zablokowaliśmy się na robienie krótkich tras a mamy dużo lepsze szybowce niż kiedyś i coraz więcej z nas ma silniki gdzie ryzyko lądowania w polu zostało praktycznie wyeliminowane.

Z drugiej strony może lepiej nie zmieniać niczego?

k.
Jeśli czegoś nie mogę naprawić, to znaczy że nie jest to zepsute... - Alf.

Wiktor Koźlik

#7
Punktacja za kilometry jest interesującym rozwiązaniem ale wydaje mi się dosyć trudna w realizacji bo nowa formuła nie powinna doprowadzać do sytuacji w której straty punktowe za podobny lot byłyby większe niż w konkurencji obszarowej czy prędkościowej. Pamiętam czasy w Lesznie kiedy lataliśmy konkurencję POST, która właśnie miała taki słaby punkt. Wtedy w konkurencji prędkościowej za powiedzmy 80% maksymalnej prędkości dostawało się 800 punktów, a w prędkości POST już to było tylko 700.

Obecnie w konkurencji obszarowej, jeżeli dwaj zawodnicy dolecą do mety w tym samy czasie np. 3h, jeden z nich ma prędkość 90km/h i przeleci 270km, a drugi 120 km/h i przeleci 360km, to dzisiaj różnica punktowa jest obliczana tylko na podstawie różnicy prędkości i jest niezależna od różnicy kilometrów. Pewnie można wymyślić formułę która by dawała podobne punkty uwzględniając uzyskaną prędkość i odległość, ale trzeba by mieć pewność żeby działa tak samo dobrze w słabych i silnych pogodach oraz przy lądowaniu w polu.

Nie zastanawiałem się jak taka formuła mogłaby wyglądać, ale przyszedł mi na myśl pomysł prosty do zrozumienia. W nowej formule za każdą minutę oblotu ponad czas minimalny konkurencji obszarowej otrzymuje się dodatkowy 1 punkt. Na przykład, przy czasie minimalnym 3h, czas oblotu 3h15min dałby 15 punktów dodane do punktów za prędkość. W zasadzie, jest to równoznaczne z punktowaniem kilometrów. Nie wiem czy ten pomysł ma sens, ale wydaje mi się że warto zacząć dyskusję jak obliczyć punkty za kilometry, bo będzie to miało to duży wpływ nie tylko na taktykę, ale i na zbalansowany wynik w porównaniu do konkurencji obszarowej i prędkościowej.

marek.sawczuk

To wiszenie przed startem chyba gdzie indziej ma źródło. Jeżeli czas holi trwa godzinę, potem 20 minut do otwarcia, potem niech stawka poczeka 30 minut i robi się 2 godziny. Do tego jest kilka klas. Jeżeli np. 2 klasy mają ten sam czas AAT a start w jednej z klas otwierany jest godzinę wcześniej, to to jest problem, bo klasa wcześniejsza po prostu z góry zakłada, że ma więcej czasu w oknie pogodowym.


Dodatkowo wprowadzenie limitu utraty wysokości istotnie zmniejszyło cel takiego wiszenia - bo sama podnosząca się wysokość podstawy bezpośrednio nie jest już czynnikiem krytycznym. Ważniejsze jest, aby lecieć w najsilniejszym oknie pogodowym.

Moim zdaniem wprowadzanie tych skomplikowanych wzorów, które będą jakoś ważyły kilometry i prędkość - ok, pod jednym warunkiem: powinny być na tyle proste aby przynajmniej część latających będzie w stanie w głowie policzyć co się bardziej opłaca w różnych sytuacjach.

Karol Staryszak

Hej Marek,

Te dwie godziny to może i racja ale w Częstochowie mam wrażenie że było to dłużej. Hole klasy otwartej nie trwały godzinę. 

Wykładanie tras jest krytyczne, ma największe znaczenie i żeby zminimalizować ten efekt trzeba przerzucić trochę na pilotów latanie innych tras dla każdego zawodnika. Win-win. Piloci są odseparowani i może zmniejszyć się czas i chęć czekania. Mnie osobiście strasznie demotywuje to latanie bez sensu ale może mam złe podejście...

Marek, czy jest jakiś wzór kiedy się opłaca wydłużać dystans w AAT przy obecnych zasadach? Nie ma i nie będzie bo to niewymierne. Zależy tylko od twojej oceny pogody, ryzyka i od szczęścia - jak zwykle. Problem w tym, że teraz musisz naprawdę dużo zaryzykować żeby ci się to opłaciło i musi to być ewidentne - bardzo łatwo wtopić. Jakiś super szlak najlepiej w ostatniej strefie po czasie, albo za dużo wysokości przed ostatnią zawrotką.

Jak dodasz punkty za odległość to zrobi się to bardziej opłacalna ale też nie wiadomo jak i kiedy. I w sumie ta niewiadoma spowoduje że będziemy latać po innych trasach i dopiero na koniec dnia będzie wiadomo co trzeba było zrobić - tak samo zresztą jak jest teraz. ;)

Moim zdaniem niewiele to zmieni jeśli chodzi o wyniki a jedynie nas odseparuje od siebie. Prawdopodobnie będzie też rzadko używane przez pilotów.

k.
Jeśli czegoś nie mogę naprawić, to znaczy że nie jest to zepsute... - Alf.

Karol Staryszak

Hole w Częstochowie dla klasy otwartej średnio trwały 37min.
Jeśli czegoś nie mogę naprawić, to znaczy że nie jest to zepsute... - Alf.

Karol Staryszak

Cytat: Wiktor Koźlik w Styczeń 30, 2026, 19:56 Punktacja za kilometry jest interesującym rozwiązaniem ale wydaje mi się dosyć trudna w realizacji bo nowa formuła nie powinna doprowadzać do sytuacji w której straty punktowe za podobny lot byłyby większe niż w konkurencji obszarowej czy prędkościowej. Pamiętam czasy w Lesznie kiedy lataliśmy konkurencję POST, która właśnie miała taki słaby punkt. Wtedy w konkurencji prędkościowej za powiedzmy 80% maksymalnej prędkości dostawało się 800 punktów, a w prędkości POST już to było tylko 700.

Obecnie w konkurencji obszarowej, jeżeli dwaj zawodnicy dolecą do mety w tym samy czasie np. 3h, jeden z nich ma prędkość 90km/h i przeleci 270km, a drugi 120 km/h i przeleci 360km, to dzisiaj różnica punktowa jest obliczana tylko na podstawie różnicy prędkości i jest niezależna od różnicy kilometrów. Pewnie można wymyślić formułę która by dawała podobne punkty uwzględniając uzyskaną prędkość i odległość, ale trzeba by mieć pewność żeby działa tak samo dobrze w słabych i silnych pogodach oraz przy lądowaniu w polu.

Nie zastanawiałem się jak taka formuła mogłaby wyglądać, ale przyszedł mi na myśl pomysł prosty do zrozumienia. W nowej formule za każdą minutę oblotu ponad czas minimalny konkurencji obszarowej otrzymuje się dodatkowy 1 punkt. Na przykład, przy czasie minimalnym 3h, czas oblotu 3h15min dałby 15 punktów dodane do punktów za prędkość. W zasadzie, jest to równoznaczne z punktowaniem kilometrów. Nie wiem czy ten pomysł ma sens, ale wydaje mi się że warto zacząć dyskusję jak obliczyć punkty za kilometry, bo będzie to miało to duży wpływ nie tylko na taktykę, ale i na zbalansowany wynik w porównaniu do konkurencji obszarowej i prędkościowej.


Hej Wiktor,

trochę nie rozumiem tego ostatniego akapitu. Zakładając, że dwóch pilotów zrobi taką samą prędkość a drugi pilot zrobi więcej kilometrów po czasie to nie liczymy kilometrów tylko dodajemy punkty za dodatkowy czas? Potrzebujemy do tego następnej zmiennej we wzorach itd.

Jeśli dodamy punktowanie kilometrów nic się nie zmienia we wzorach oprócz tego że wstawiamy punkty za kilometry gdzie teraz wszyscy mają je takie same. Chyba mówimy o tym samym tylko dwoma wariantami? Czy twój byłby prostszy dla pilota? Może tak, bo w sumie wiemy ile czasu po minimalnym czasie przylecimy ale czy to da nam jakieś wskazówki w powietrzu co się bardziej opłaca? Zazwyczaj jak wydłużasz to na tym tracisz prędkość oprócz ewidentnych przypadków gdzie i tak byś to zrobił.

k.
Jeśli czegoś nie mogę naprawić, to znaczy że nie jest to zepsute... - Alf.

Wiktor Koźlik

"Zakładając, że dwóch pilotów zrobi taką samą prędkość a drugi pilot zrobi więcej kilometrów po czasie to nie liczymy kilometrów tylko dodajemy punkty za dodatkowy czas?"
- Dokładnie tak.

"Potrzebujemy do tego następnej zmiennej we wzorach itd."
- Prawda.

"Jeśli dodamy punktowanie kilometrów nic się nie zmienia we wzorach oprócz tego że wstawiamy punkty za kilometry gdzie teraz wszyscy mają je takie same. Chyba mówimy o tym samym tylko dwoma wariantami?"
- Zakładam że masz na myśli że punkty za AAT byłyby kombinacją punktów za prędkość i odległość. Mi chodziło o to, że takie liczenie punktów ma wadę która jest widoczna dla pilotów z różnymi prędkościami.

Przykładowo, załóżmy Tmin=3h.
Konkurencja AAT (obecna) daje takie same punkty za kilometry, ale zwróć uwagę na to jak się zmieni różnica punktowa między pilotami A i C w innych opcjach.

Pilot T     V        D       Pv    Pd   Punkty
A     3h30m 120km/h  420km   600   400  1000
B     3h00m 120km/h  360km   600   400  1000
C     3h30m  90km/h  315km   450   400   850
D     3h00m  90km/h  270km   450   400   850

Opcja z punktowaniem za kilometry.
Różnica punktowa pomiędzy pilotami A i B oraz C i D wydaje się uczciwa. Ale jak porównamy A i C, no to już nie. Zamiast poprzedniej straty 150 punktów do lidera, ta różnica urosła do 250 punktów. Dla pilota D to już totalna masakra, otrzymał 143 punkty mniej niż w konkurencji AAT za ten sam lot.

Pilot T     V        D       Pv    Pd   Punkty
A     3h30m 120km/h  420km   600   400  1000
B     3h00m 120km/h  360km   600   343   943
C     3h30m  90km/h  315km   450   300   750
D     3h00m  90km/h  270km   450   257   707

Opcja z punktowaniem za dodatkowe minuty ponad Tmin.
Różnica pomiędzy pilotami A i C oraz B i D jest identyczna jak w konkurencji AAT.

Pilot T     V        D       Pv    Pd   Pt   Punkty
A     3h30m 120km/h  420km   600   400   30  1030
B     3h00m 120km/h  360km   600   400    0  1000
C     3h30m  90km/h  315km   450   400   30   880
D     3h00m  90km/h  270km   450   400    0   850


"Czy twój byłby prostszy dla pilota? Może tak, bo w sumie wiemy ile czasu po minimalnym czasie przylecimy ale czy to da nam jakieś wskazówki w powietrzu co się bardziej opłaca?"
- Wydaje mi się że najprostszą zasadą jaką można by się kierować, jest to aby próbować przedłużyć lot wtedy gdy jest duża szansa że prędkość średnia nie spadnie znacząco. W powyższym przykładzie, 1km/h jest warty 5 punktów. W czasie lotu można pewnie porównać jaki czas i prędkość jest przewidywany przez komputer dla różnych miejsc w strefie, np 120km/h w 3h, lub 118km/h w 3h30m. Można łatwo policzyć 10 punktów straty za prędkość, ale 30 punktów zysku za dodatkowy czas.